Sosyal Medya Devlerinin Karanlık Sicili: Veri, Casusluk ve Mahremiyet Tartışmaları

Sosyal Medya Devlerinin Karanlık Sicili: Veri, Casusluk ve Mahremiyet Tartışmaları

Dijital teknolojilerin hızla yayılmasıyla birlikte milyarlarca kullanıcıya ulaşan sosyal medya ve teknoloji şirketleri, veri sızıntısı, gizli dinleme, sansür ve casusluk iddialarıyla sık sık gündeme geliyor. Küresel ölçekte en değerli markalar arasına giren bu şirketlerin, artan kullanıcı sayısıyla birlikte devasa veri havuzlarına sahip olması, mahremiyet tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Son dönemde özellikle Google ve Meta hakkında ortaya atılan iddialar dikkat çekiyor. Google’ın sesli asistanının, kullanıcıların bilgisi dışında ortam seslerini kaydettiği ve bu verileri reklam amaçlı kullandığı öne sürüldü. Reuters’ta yer alan haberlere göre şirket, uzun sürecek dava riskini ortadan kaldırmak için 68 milyon dolarlık uzlaşma bedeli ödemeyi kabul etti.

Meta’ya bağlı WhatsApp için ABD’de açılan davada ise “uçtan uca şifreleme” sisteminin gerçeği yansıtmadığı iddia edildi. Davacılar, mesajların saklandığını, analiz edildiğini ve bazı şirket çalışanlarının bu mesajlara erişebildiğini savunarak kullanıcı mahremiyetinin ihlal edildiğini öne sürdü.

Teknoloji devlerinin casuslukla ilişkilendirilmesi yeni bir durum değil. Eski CIA çalışanı Edward Snowden’ın paylaştığı gizli belgeler, ABD Ulusal Güvenlik Ajansının (NSA) Google, Apple, Facebook, Microsoft ve Yahoo gibi şirketlerin sunucularına erişim sağlayabildiğini ortaya koymuş, küresel çapta kitlesel bir gözetleme sistemi kurulduğunu gözler önüne sermişti.

2018 yılında ortaya çıkan Cambridge Analytica skandalı ise dijital tarihin en büyük mahremiyet ihlallerinden biri olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 87 milyon Facebook kullanıcısının verilerinin izinsiz şekilde toplanarak siyasi manipülasyonlarda kullanıldığı ortaya çıkarken, Facebook’a 5 milyar dolarlık ceza kesildi. Bu ceza, bir teknoloji şirketine verilen en yüksek gizlilik ihlali cezası olarak tarihe geçti.

Öte yandan “Twitter Dosyaları” olarak bilinen ifşalarda, platformun eski yönetiminin ABD hükümetiyle koordineli şekilde bazı hesapların görünürlüğünü algoritmik yöntemlerle kısıtladığı iddia edildi. Belgelerde, hesaplar tamamen kapatılmasa bile paylaşımların kullanıcıların karşısına çıkmasının engellendiği öne sürüldü.

Yaşanan tüm bu gelişmeler, sosyal medya ve teknoloji şirketlerinin yalnızca dijital iletişim araçları olmadığını, aynı zamanda küresel ölçekte veri, güç ve denetim mekanizmalarına dönüştüğünü bir kez daha ortaya koyuyor.